Sahibinden Satılık Araç Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bireysel Satıcıdan Araç Alma Rehberi

Galeri yerine aracı doğrudan sahibinden almak, aracın geçmişini ilk elden dinleme fırsatı verir. Ancak bu yolda kontrol işini büyük ölçüde siz yaparsınız ve galeriden alırken sahip olduğunuz bazı yasal güvenceler burada yoktur. Bu rehberde bireysel satıcıdan araç alırken hangi kanunun uygulandığını, satıcıyı, aracın borcunu, hasarını ve kilometresini nasıl kontrol edeceğinizi ve ödemeyi nasıl güvenceye alacağınızı resmî metinlere dayanarak anlatıyoruz.

Kısa Cevap

Satıcının kimliğindeki adın ruhsattaki araç sahibiyle aynı olduğunu ya da geçerli bir vekâletname bulunduğunu görün. Aracı bağımsız ekspertize götürün, hasar kaydını SBM'nin resmî kanallarından öğrenin, muayene tarihini ve kilometreyi kontrol edin. Aracı görmeden kapora göndermeyin. Satış yalnız noterde yapılır; nakit, havale veya EFT ile ödemede bedel Güvenli Ödeme Sistemi'ne aktarılmadan noter devri yapmaz. Bireysel satıcıyla yaptığınız alışverişte Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun değil, Türk Borçlar Kanunu'nun ayıp hükümleri uygulanır. Bu nedenle aracı teslim alır almaz gözden geçirip bulduğunuz ayıbı satıcıya vakit kaybetmeden bildirmeniz gerekir.

Galeriden Almakla Sahibinden Almak Arasındaki Fark

Bireysel satışta Türk Borçlar Kanunu uygulanır

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketici işlemini ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden bir satıcı ile tüketici arasında kurulan işlem olarak tanımlar. Kendi aracını ticari amaç gütmeden satan kişi bu tanımdaki "satıcı" değildir. Bu yüzden bireysel satışta 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) satış sözleşmesindeki ayıp hükümleri geçerlidir. Bu hükümlerin öne çıkanları şunlardır:

Bildirilen nitelikler (m.219): Satıcı, alıcıya bildirdiği niteliklerin araçta bulunmamasından ve aracın değerini veya alıcının beklediği faydayı önemli ölçüde azaltan ayıplardan sorumludur. Ayıbı bilmese bile sorumludur.
Bilinen ve görülebilir ayıplar (m.222): Satıcı, sözleşme sırasında alıcının bildiği ayıplardan sorumlu değildir. Alıcının aracı yeterince gözden geçirerek görebileceği ayıplardan ise ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumludur.
Gözden geçirme ve bildirme (m.223): Alıcı, aracı işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirmeli ve bulduğu ayıbı uygun bir süre içinde satıcıya bildirmelidir. Bildirmezse aracı kabul etmiş sayılır. Olağan bir incelemeyle anlaşılamayacak bir ayıp sonradan ortaya çıkarsa hemen bildirilmelidir.
"Gördüm, beğendim" kaydı (m.221): Satıcı aracı ayıplı devretmekte ağır kusurluysa, ayıptan sorumluluğu kaldıran veya sınırlayan her anlaşma kesin olarak hükümsüzdür.
Haklar ve süre (m.227, m.231): Alıcı sözleşmeden dönme, bedelde indirim, ücretsiz onarım veya imkân varsa ayıpsız benzeriyle değiştirme haklarından birini kullanabilir. Dava zamanaşımı, aracın devrinden itibaren iki yıldır. Ayıplı devirde ağır kusurlu olan satıcı bu süreden yararlanamaz.

Pratik sonuç şudur: Satıcının kilometre, hasar veya boya hakkındaki sözlerini yazılı alın. Aracı satın almadan önce ekspertize götürün; teslimden sonra da kısa sürede kontrol edin. Bu yazı genel bilgi verir. Somut bir uyuşmazlıkta bir hukukçuya danışın.

Galeriden alırken ek yükümlülükler

Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, yetki belgeli işletmelere bireysel satıcıda olmayan yükümlülükler getirir:

Konu	Galeri (işletme)	Bireysel satıcı
Ekspertiz raporu	Satıştan önceki 10 gün içinde alınır (m.16). Model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 km'nin üzerindeki araçlarda zorunlu değildir.	Zorunlu değil, alıcı kendisi yaptırır
Garanti	Model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 km'nin altındaki araçlarda motor, şanzıman, elektrik ve elektronik sistemler satıştan itibaren 3 ay veya 5.000 km işletmenin garantisindedir (m.17)	Yok
Tanıtım kartı	Kilometre, boyalı ve değişen parçalar, hasar kaydı ve rehin veya haciz gibi şerhler araç üzerindeki kartta yazılır (m.20)	Yok, bilgiyi sizin sormanız gerekir
Ayıplı mala karşı haklar	Tüketicinin 6502 sayılı Kanun'daki hakları saklıdır (m.17/8)	TBK ayıp hükümleri

6502 sayılı Kanun'a göre tüketici işlemlerinde teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir (m.10). İkinci el satışlarda satıcının ayıplı maldan sorumluluğu da bir yıldan az olamaz (m.12). Bireysel satışta bu kolaylıklar yoktur.

1. Satıcı Gerçekten Aracın Sahibi mi?

Ruhsat ile kimliği karşılaştırın. Tescil belgesindeki ad, soyad ve kimlik bilgisi satıcının kimliğiyle aynı olmalıdır. Ruhsattaki şasi numarasını ve plakayı araç üzerindekilerle eşleştirin.
Vekâletle satış: Satıcı ruhsat sahibi değilse aracı ancak noterden alınmış bir vekâletnameyle satabilir. Vekâletnamenin aracın satışına yetki verip vermediğini ve hangi noterlikten alındığını sorun. Noterdeki satış sözleşmesinde vekâleten işlem yapan kişilerin kimlik ve iletişim bilgileri de yer alır.
Ödeme alacak kişi: Size verilen hesap bilgisindeki ad, ruhsattaki araç sahibiyle tutmuyorsa durun.

2. Borç, Haciz ve Rehin Kontrolü

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20/d maddesine göre satış ancak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi (MTV), gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunmadığı tespit edildiğinde ve araç üzerinde satışı kısıtlayan bir tedbir veya kayıt yoksa yapılır. Engel varsa noter devri yapmaz.

Bu durumu noter gününe bırakmayın. Satıcı, MTV ve trafik cezası borcunu Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Dijital Vergi Dairesi'nden görebilir. e-Devlet'te Emniyet Genel Müdürlüğü'nün "Araç Plakasına Yazılan Ceza Sorgulama" ve Gelir İdaresi'nin "Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama" hizmetleri de bulunur. Bu ekranları satıcıdan sizinle birlikte açmasını isteyebilirsiniz. Rehin veya icra haczi gibi bir kayıt olup olmadığını da açıkça sorun ve cevabı yazılı alın.

3. Hasar Kaydı ve Ekspertiz

Sigorta şirketlerinin araç için yaptığı hasar ödemelerini Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) 5664 SMS hattından veya web sorgusundan plaka ya da şasi numarasıyla öğrenebilirsiniz. e-Devlet'teki SBM hizmetleri ise yalnız adınıza kayıtlı araçlar içindir. Yöntemleri ve ücretleri e-Devlet'te araç hasar kaydı sorgulama yazımızda anlattık.

SBM'nin belirttiğine göre kayıt yalnız sigortadan ödenen kasko ve trafik hasarlarını içerir. Cepten yaptırılan onarımlar bu kayıtta görünmez. Bu yüzden aracı, satıcının değil sizin seçtiğiniz bir ekspertize götürün. TBK m.222 açısından da aracı satın almadan önce incelemek önemlidir: İncelemeyle görülebilecek bir ayıbı sonradan ileri sürmek zorlaşabilir.

4. Kilometre ve Muayene

Kilometre: Gösterge değerini ekspertiz raporu, servis kayıtları ve aracın genel yıpranmasıyla karşılaştırın. Yönetmeliğin 27. maddesine göre noterdeki satış sözleşmesine, ekspertiz raporu ibraz edilmişse rapordaki kilometre, edilmemişse alıcı ile satıcının kilometre beyanı yazılır. Kilometre böylece kayıt altına girer.
Muayene: Muayene geçerlilik tarihini ruhsattan veya e-Devlet'teki "TÜVTÜRK Muayene Durum Sorgulama" hizmetinden kontrol edin. Karayolları Trafik Kanunu'na göre muayenesi yapılmamış araçla trafiğe çıkmak idari para cezası gerektirir. Ayrıca zorunlu trafik sigortası olmayan araç muayeneye alınmaz (m.34). TÜVTÜRK'e göre satıştan sonra yeni ruhsat gelene kadar muayenede noterin verdiği geçici belge kullanılır.

5. Kapora, Ödeme ve Noter

Aracı görmeden, ekspertize götürmeden ve noter randevusu kesinleşmeden kişisel bir hesaba kapora göndermeyin. Dolandırıcıların sık kullandığı yöntemleri kapora dolandırıcılığı yazımızda topladık.

Tescilli araçların her türlü satış ve devri noterde yapılır; noterde yapılmayan satışlar geçersizdir (KTK m.20/d). Ticaret Bakanlığı'nın duyurusuna göre 27 Eylül 2024'ten bu yana nakit, havale veya EFT ile ödemede Güvenli Ödeme Sistemi zorunludur. Satıcı bilgileri bankanın veya ödeme kuruluşunun internet ya da mobil şubesindeki güvenli ödeme menüsünden kaydeder. Siz de gelen referans numarasıyla onaylayıp bedeli sisteme aktarırsınız. Bedel sisteme aktarılmadan noter devri yapmaz. Satışta satış bedelinin binde 2'si oranında harç alınır ve bu harç 1.000 TL'den az olamaz. Belgeler ve masraflar için araç satışı noterde nasıl yapılır rehberimize bakın.

6. Teslim Aldıktan Sonra

Sigorta: Zorunlu trafik sigortasını aracı trafiğe çıkarmadan önce kendi adınıza yaptırın (KTK m.91).
Kontrol ve bildirim: Aracı ilk fırsatta gözden geçirin. Bir ayıp bulursanız satıcıya yazılı ve tarihli bir şekilde, vakit kaybetmeden bildirin (TBK m.223).
Ruhsat: Noter, yeni malik adına bir ay geçerli geçici belge düzenler. Yeni tescil belgesi satışın bildiriminden itibaren bir ay içinde düzenlenip teslim edilir.

mobile.tr'de Bireysel İlanlara Bakarken

İlan sayfasındaki boya-değişen şeması, ağır hasar ve TRAMER bilgisi satıcı beyanıdır. mobile.tr araç geçmişi veya hasar sorgulama hizmeti sunmaz, alıcı ile satıcı arasındaki araç bedeline de aracılık etmez. Satıcıyla platformun mesajlaşmasından yazışın. Aracı görmeden ödeme istenirse ilan sayfasındaki "İlanı Şikayet Et" seçeneğini kullanın. Bireysel ilanlara araç arama sayfasından ulaşabilirsiniz. Satıcı tarafının adımları için arabamı satarken nelere dikkat etmeliyim yazımız da işinize yarayabilir.

Sık Sorulan Sorular

Sahibinden alınan araçta tüketici hakları geçerli mi?

Satıcı ticari veya mesleki amaçla hareket etmiyorsa işlem 6502 sayılı Kanun'daki tüketici işlemi tanımına girmez. Bu durumda Türk Borçlar Kanunu'nun ayıp hükümleri uygulanır.

Sahibinden aldığım araçta sonradan arıza çıkarsa ne yapabilirim?

TBK'ya göre ayıbı satıcıya derhal bildirmeniz gerekir. Satıcının sorumlu olduğu hâllerde sözleşmeden dönme, bedelde indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız benzeriyle değiştirme haklarından birini kullanabilirsiniz. Dava süresi, satıcı ağır kusurlu değilse devirden itibaren iki yıldır.

Sözleşmeye "gördüm, beğendim" yazılırsa satıcı sorumluluktan kurtulur mu?

TBK m.221'e göre satıcı aracı ayıplı devretmekte ağır kusurluysa, sorumluluğu kaldıran veya sınırlayan anlaşmalar kesin olarak hükümsüzdür. Diğer durumlarda sonuç somut olaya göre değişir.

Ruhsat sahibi olmayan biri aracı satabilir mi?

Ruhsat sahibinin noterden verdiği geçerli bir vekâletnameyle satabilir. Satış yine noterde yapılır ve vekâleten işlem yapan kişilerin bilgileri satış sözleşmesine yazılır.

Bireysel satıcıdan alırken ekspertiz zorunlu mu?

Hayır. Yönetmelikteki ekspertiz zorunluluğu yetki belgeli işletmelere yöneliktir. Yine de ekspertiz, satın almadan önce görülebilecek ayıpları ortaya çıkarmanın en güvenilir yoludur.

Haczi olan araç noterde satılabilir mi?

Karayolları Trafik Kanunu'na göre araç üzerinde satışı kısıtlayan bir tedbir veya kayıt bulunuyorsa noter satışı yapılmaz. Kaydın kaldırılması gerekir.

Kaynaklar

Son güncelleme: Ekim 2026